Μερικές φορές, η αλλαγή ξεκινά σχεδόν αθόρυβα: λίγες ώρες ύπνου χωρίς καμία αίσθηση κόπωσης, λόγος που τρέχει πιο γρήγορα απ’ ό,τι συνήθως, ιδέες που έρχονται η μία πάνω στην άλλη. Από μέσα, όλα αυτά μπορεί να μοιάζουν με μια καλύτερη εκδοχή του εαυτού. Σε μια άλλη περίοδο, συμβαίνει το αντίθετο: η σκέψη βαραίνει, η ενέργεια υποχωρεί και πράγματα, που άλλοτε είχαν σημασία, φαίνονται ξαφνικά μακρινά.
Η διπολική διαταραχή αφορά ακριβώς αυτή τη μεταβολή του ρυθμού με τον οποίο ο άνθρωπος κοιμάται, σκέφτεται, επιθυμεί, αποφασίζει και σχετίζεται με τους άλλους. Χαρακτηρίζεται από επεισόδια μανίας ή υπομανίας και από καταθλιπτικά επεισόδια, με πορεία που διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Άλλοτε το περιβάλλον την αντιλαμβάνεται αμέσως, άλλοτε περνά απαρατήρητη ακόμη και από τον ίδιο.
Η διπολική διαταραχή είναι ψυχική διαταραχή που επηρεάζει τη διάθεση, την ενέργεια, τη σκέψη και τη δραστηριότητα. Εκδηλώνεται με επεισόδια μανίας ή υπομανίας και καταθλιπτικά επεισόδια. Η διάγνωση και η θεραπεία εξατομικεύονται και συνδυάζουν, συνήθως, φαρμακευτική αγωγή με ψυχοκοινωνική φροντίδα, με στόχο τη σταθερότητα και την πρόληψη υποτροπών.
Τι είναι η διπολική διαταραχή;
Η διπολική διαταραχή είναι μια σύνθετη ψυχική διαταραχή και η διάγνωσή της βασίζεται στην πορεία του ανθρώπου μέσα στον χρόνο, και όχι σε μια μεμονωμένη μεταβολή της διάθεσης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), περίπου ένας στους 226 ανθρώπους (36 εκατομμύρια παγκοσμίως) ζει με διπολική διαταραχή, κυρίως σε ηλικία εργασίας αλλά και στους νεότερους. Ανάμεσα στα επεισόδια, μπορεί να μεσολαβούν μεγάλα διαστήματα σημαντικής σταθερότητας.
Ο όρος «μανιοκατάθλιψη» χρησιμοποιείται ακόμη στην καθημερινή γλώσσα, όμως η σύγχρονη ορολογία προτιμά τον όρο «διπολική διαταραχή», γιατί η διαταραχή δεν περιγράφει απλώς δύο αντίθετες διαθέσεις, αλλά διαφορετικές καταστάσεις που επηρεάζουν συνολικά τη λειτουργία του ανθρώπου.
Συμπτώματα διπολικής διαταραχής: πότε μια αλλαγή έχει κλινική σημασία;
Όλοι βιώνουμε μέρες ενθουσιασμού και μέρες βαριάς διάθεσης. Στη διπολική διαταραχή, όμως, οι μεταβολές αυτές είναι σαφέστερες, διαρκούν περισσότερο και συνοδεύονται από αλλαγές στον ύπνο, στην ενέργεια, στην ταχύτητα της σκέψης, στην κριτική ικανότητα και στη συμπεριφορά. Οι διαγνωστικοί οδηγοί, όπως το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5-TR), θέτουν και χρονικά όρια: η μανία διαρκεί τουλάχιστον μία εβδομάδα (ή λιγότερο, αν απαιτηθεί νοσηλεία), η υπομανία τουλάχιστον τέσσερις συνεχόμενες ημέρες και το μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο τουλάχιστον δύο εβδομάδες.
Λίγες ημέρες κακού ύπνου ή μια περίοδος αυξημένης παραγωγικότητας δεν αρκούν από μόνες τους για να μιλήσει κανείς για διπολική διαταραχή. Μετράει το συνολικό μοτίβο και η απόκλιση από τον συνηθισμένο τρόπο λειτουργίας του συγκεκριμένου ανθρώπου.
Το μανιακό επεισόδιο: όταν η ενέργεια ξεπερνά τα όρια
Η μανία είναι μια κατάσταση αυξημένης ή ευερέθιστης διάθεσης, με αυξημένη ενέργεια ή δραστηριότητα και χαρακτηριστικές αλλαγές στη σκέψη και στη συμπεριφορά. Περιλαμβάνει μειωμένη ανάγκη για ύπνο, γρήγορη ομιλία, σκέψη που πηδά από ιδέα σε ιδέα (φυγή ιδεών), αυξημένη αυτοπεποίθηση, διάσπαση προσοχής και παρορμητικές ή επικίνδυνες πράξεις..
Η φράση «κοιμάμαι τρεις ώρες και είμαι μια χαρά» αποδίδει καλά την εμπειρία. Συχνά, συνοδεύεται από γρήγορο λόγο, συνεχή κίνηση και μια αίσθηση επείγοντος: πολλά σχέδια, πολλές ιδέες, αποφάσεις που πρέπει να παρθούν τώρα. Η μειωμένη ανάγκη για ύπνο διαφέρει από την αϋπνία, γιατί ο άνθρωπος πραγματικά νιώθει ότι δεν χρειάζεται περισσότερο.
Σε πολλούς ανθρώπους, κυριαρχεί η ευερεθιστότητα, η ανησυχία ή η διέγερση, ακόμη και χωρίς ευφορία. Μπορεί να εμφανιστούν υπερβολικές δαπάνες, ριψοκίνδυνη οδήγηση, ασυνήθιστη σεξουαλική συμπεριφορά ή άλλες παρορμητικές αποφάσεις.
Σε σοβαρά επεισόδια, μπορεί να υπάρξουν ψυχωσικά συμπτώματα, όπως παραληρητικές ιδέες μεγαλείου ή δίωξης. Όταν υπάρχει ψύχωση, η κατάσταση ορίζεται πάντα ως μανία, και μπορεί να χρειαστεί επείγουσα ψυχιατρική αξιολόγηση.
Η υπομανία: όταν η αλλαγή μοιάζει αρχικά με δύναμη
Η υπομανία μοιάζει με τη μανία, αλλά είναι ηπιότερη: δεν προκαλεί τον ίδιο βαθμό λειτουργικής αποδιοργάνωσης, δεν απαιτεί νοσηλεία και δεν συνοδεύεται από ψύχωση. Η αλλαγή είναι ωστόσο ορατή σε όσους γνωρίζουν τον άνθρωπο, γιατί διαφέρει από τον συνηθισμένο τρόπο λειτουργίας του.
Εδώ βρίσκεται η δυσκολία. Ο άνθρωπος μπορεί να νιώθει πιο δημιουργικός και πιο κοινωνικός από ποτέ, και η μειωμένη ανάγκη για ύπνο να του φαίνεται πλεονέκτημα. Μια φράση όπως «δεν καταλαβαίνω γιατί θέλουν να με σταματήσουν, τώρα νιώθω καλύτερα από ποτέ» δείχνει πώς η αλλαγή βιώνεται ως «επιτέλους είμαι ο εαυτός μου» και σπάνια ως πρόβλημα.
Στην αξιολόγηση, βαραίνει λιγότερο το πώς νιώθει ο άνθρωπος και περισσότερο αν έχει αλλάξει αισθητά ο τρόπος λειτουργίας του, αν η αλλαγή επιμένει και αν εντάσσεται σε ευρύτερο μοτίβο.
Η διπολική κατάθλιψη: όταν ο κόσμος στενεύει
Η καταθλιπτική φάση μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντική. Περιλαμβάνει θλίψη, κενό ή ευερεθιστότητα, απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης, κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, αλλαγές στον ύπνο και στην όρεξη, ενοχές, χαμηλή αυτοεκτίμηση και απελπισία.
«Δεν αισθάνομαι τίποτα. Ξέρω ότι πρέπει να με νοιάζει, αλλά δεν με νοιάζει.» Μια τέτοια φράση περιγράφει κάτι διαφορετικό από τη στενοχώρια: η εσωτερική κίνηση έχει περιοριστεί, μια καθημερινή υποχρέωση απαιτεί δυσανάλογη προσπάθεια και όσα άλλοτε έδιναν χαρά μοιάζουν μακρινά.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία: η αντιμετώπιση της κατάθλιψης, στη διπολική διαταραχή, διαφέρει από εκείνη της κατάθλιψης χωρίς ιστορικό μανίας ή υπομανίας, και ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι τα αντικαταθλιπτικά δεν πρέπει να λαμβάνονται κατά τη διάρκεια μανιακού επεισοδίου. Ο ειδικός ρωτά συστηματικά για περιόδους αυξημένης ενέργειας, ακόμη και όταν κάποιος ζητά βοήθεια για κατάθλιψη.
Σε βαριά κατάθλιψη, μπορεί να εμφανιστούν σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας. Χρειάζονται άμεση επαγγελματική αξιολόγηση και δεν αντιμετωπίζονται ως φάση που θα περάσει μόνη της. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η διπολική διαταραχή αυξάνει τον κίνδυνο αυτοκτονίας.
Διπολική διαταραχή τύπου Ι και τύπου ΙΙ
Στον τύπο Ι, έχει υπάρξει τουλάχιστον ένα μανιακό επεισόδιο. Τα καταθλιπτικά επεισόδια είναι συχνά, αλλά δεν απαιτούνται για τη διάγνωση.
Στον τύπο ΙΙ, υπάρχει ιστορικό υπομανιακού και μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου, χωρίς ιστορικό μανίας. Ο τύπος ΙΙ δεν σημαίνει «ελαφρύτερη» διπολική διαταραχή, αφού η καταθλιπτική επιβάρυνση μπορεί να είναι σημαντική.
Η πορεία δεν ακολουθεί πάντοτε το σχήμα «μανία, σταθερότητα, κατάθλιψη». Συμπτώματα και των δύο πόλων μπορεί να συνυπάρχουν στην ίδια περίοδο (μικτά χαρακτηριστικά). Ο όρος «ταχεία εναλλαγή» αφορά τουλάχιστον τέσσερα επεισόδια διάθεσης μέσα σε ένα έτος και περιγράφει την πορεία, χωρίς να αποτελεί ξεχωριστό τύπο. Υπάρχει και η κυκλοθυμική διαταραχή, με χρόνιες, ηπιότερες διακυμάνσεις που δεν πληρούν τα κριτήρια ενός πλήρους επεισοδίου.
Από πού προέρχεται η διπολική διαταραχή;
Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία. Γενετικοί και βιολογικοί παράγοντες αλληλεπιδρούν με ψυχολογικούς, κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς, και η κληρονομική επιβάρυνση αυξάνει την πιθανότητα, χωρίς να καθορίζει από μόνη της ποιος θα νοσήσει. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι δυσμενή γεγονότα ζωής, όπως ένα πένθος, η βία ή ένας χωρισμός, καθώς και το αλκοόλ ή οι ουσίες, μπορούν να πυροδοτήσουν ή να επιβαρύνουν τα συμπτώματα. Σε ορισμένους ανθρώπους, μπορεί και οι διαταραχές του ύπνου να λειτουργήσουν ως εκλυτικός παράγοντας.
Ένα επεισόδιο μπορεί να εμφανιστεί και χωρίς εμφανή αφορμή, και ο άνθρωπος δεν ευθύνεται επειδή «δεν διαχειρίστηκε σωστά» το στρες.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση απαιτεί ολοκληρωμένη κλινική αξιολόγηση της πορείας στον χρόνο: προηγούμενα επεισόδια, διάρκεια και ένταση των συμπτωμάτων, αλλαγές στον ύπνο και στη λειτουργικότητα, οικογενειακό ιστορικό, χρήση ουσιών ή φαρμάκων, σωματικούς παράγοντες και συνοδές διαταραχές. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το ιστορικό μανίας ή υπομανίας, επειδή πολλοί άνθρωποι ζητούν βοήθεια για πρώτη φορά σε κατάθλιψη. Ο ΠΟΥ σημειώνει ότι πολλοί παραμένουν χωρίς σωστή διάγνωση ή θεραπεία.
Μια λίστα συμπτωμάτων που συμπληρώνεται στο διαδίκτυο δεν αρκεί για διάγνωση. Στη διαφορική διάγνωση, μπορεί να εξεταστούν, ανάλογα με την εικόνα, διαταραχές του φάσματος της σχιζοφρένειας, διαταραχές προσωπικότητας όπως η μεταιχμιακή διαταραχή προσωπικότητας, η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ADHD), η χρήση ουσιών ή αλκοόλ και σωματικές καταστάσεις, όπως οι διαταραχές του θυρεοειδούς.
Η διπολική διαταραχή σπάνια έρχεται μόνη της. Αγχώδεις διαταραχές, ADHD, προβλήματα χρήσης ουσιών, διαταραχές προσωπικότητας και σωματικά νοσήματα μπορεί να συνυπάρχουν και να επηρεάζουν την πορεία ή/και τη θεραπεία. Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι οι άνθρωποι με διπολική διαταραχή έχουν συχνότερα σωματικά προβλήματα υγείας, όπως καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά, και δυσκολεύονται περισσότερο να φτάσουν στην αντιμετώπισή τους, γι’ αυτό η σωματική υγεία πρέπει να αποτελεί μέρος της θεραπείας.
Πώς επηρεάζει την καθημερινή ζωή;
Ένα επεισόδιο μπορεί να αγγίξει τις σχέσεις, την εργασία, τα οικονομικά και την κοινωνική ζωή. Η μανία οδηγεί, κάποιες φορές, σε αποφάσεις που αργότερα χρειάζονται επώδυνη επανόρθωση, ενώ η κατάθλιψη κάνει ακόμη και μια απλή υποχρέωση να μοιάζει δυσβάσταχτη. Η εργασία, με καλές συνθήκες και εύλογες προσαρμογές, μπορεί πάντως να λειτουργήσει και προστατευτικά, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
Όταν το επεισόδιο υποχωρήσει, έρχεται συχνά η συνειδητοποίηση των συνεπειών. Ο άνθρωπος κοιτάζει πίσω και δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τον εαυτό του μέσα σε όσα έκανε. Εκεί η θεραπεία έχει δύο στόχους: να υποχωρήσουν τα συμπτώματα και να αποκατασταθεί η σχέση με τον εαυτό, με τους άλλους και με την καθημερινότητα.
Το στερεότυπο του «επικίνδυνου» ανθρώπου με διπολική διαταραχή δεν στέκει: η διαταραχή εκδηλώνεται σε επεισόδια και δεν αποτελεί χαρακτηριστικό προσωπικότητας. Σε ορισμένα σοβαρά επεισόδια, ιδιαίτερα με ψύχωση ή βαριά διαταραχή της κριτικής ικανότητας, αυξάνονται συγκεκριμένοι κίνδυνοι και μπορεί να χρειαστεί επείγουσα φροντίδα, χωρίς αυτό να γενικεύεται σε όλους όσοι έχουν τη διάγνωση.
Θεραπεία διπολικής διαταραχής: πώς αντιμετωπίζεται;
Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και συνήθως μακροχρόνια. Οι επιλογές εξαρτώνται από τη φάση της διαταραχής, το ιστορικό επεισοδίων, την ανταπόκριση σε προηγούμενες θεραπείες, τη σωματική υγεία, τις συνοδές διαταραχές και τις προτιμήσεις του ίδιου του ανθρώπου. Οι κατευθυντήριες οδηγίες του βρετανικού National Institute for Health and Care Excellence (NICE) προβλέπουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση, ψυχοεκπαίδευση και σχέδιο μακροχρόνιας παρακολούθησης με στόχο την πρόληψη υποτροπών.
Φαρμακευτική θεραπεία
Ανάλογα με τη φάση και το κλινικό ιστορικό, μπορεί να χρησιμοποιηθούν σταθεροποιητές της διάθεσης ή και αντιψυχωσικά φάρμακα. Ο ΠΟΥ τα θεωρεί απαραίτητα, αλλά, από μόνα τους, είναι συνήθως ανεπαρκή για πλήρη ανάρρωση. Η επιλογή απαιτεί ιατρική παρακολούθηση, επειδή ορισμένα φάρμακα χρειάζονται ειδικό έλεγχο και η καταλληλότητά τους εξαρτάται από τη σωματική υγεία και τις ανεπιθύμητες ενέργειες. Σε εγκυμοσύνη, θηλασμό ή σχεδιασμό εγκυμοσύνης χρειάζεται ιδιαίτερος προγραμματισμός με τον γιατρό, γιατί ορισμένα φάρμακα πρέπει να αποφεύγονται. Η αγωγή δεν τροποποιείται ούτε διακόπτεται χωρίς συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Ψυχοθεραπεία και ψυχοεκπαίδευση
Οι δομημένες ψυχολογικές παρεμβάσεις, όπως η γνωσιακή-συμπεριφορική ή η διαπροσωπική ψυχοθεραπεία, βοηθούν στην αναγνώριση των πρώιμων αλλαγών, στη διαχείριση του στρες και στην πρόληψη των υποτροπών. Μέσα από την ψυχοεκπαίδευση, ο άνθρωπος μαθαίνει το δικό του μοτίβο: τι προηγείται μιας αλλαγής, πώς μεταβάλλεται ο ύπνος, ποια σημάδια εμφανίζονται πρώτα και πότε χρειάζεται να ζητήσει βοήθεια. Η οικογενειακή ψυχοεκπαίδευση βοηθά και τους οικείους να κατανοήσουν και να στηρίξουν.
Ύπνος, ρυθμός και πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια
Ο σταθερός ύπνος και ένας σχετικά σταθερός ημερήσιος ρυθμός αποτελούν βασικά στοιχεία της φροντίδας, μαζί με τη σωματική δραστηριότητα και την καταγραφή της διάθεσης. Το αλκοόλ και οι ουσίες επιβαρύνουν τον ύπνο και τη διάθεση. Το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι διαφέρει: για κάποιον είναι ο λιγότερος ύπνος χωρίς κόπωση, για άλλον η ασυνήθιστη ταχύτητα σκέψης, η υπερβολική αυτοπεποίθηση ή μια ξαφνική τάση για έξοδα. Η αναγνώριση τέτοιων σημάτων αφήνει ένα μικρό περιθώριο ανάμεσα στο πρώτο σημάδι και στην πλήρη εκδήλωση του επεισοδίου, μέσα στο οποίο μπορεί να αναζητηθεί βοήθεια, χωρίς να αντικαθιστά τη θεραπεία.
Μπορεί κάποιος να ζήσει μια σταθερή ζωή με διπολική διαταραχή;
Η διαταραχή μπορεί να έχει υποτροπιάζουσα πορεία, όμως η διάγνωση αφήνει χώρο για ζωή πέρα από τα επεισόδια. Με κατάλληλη φροντίδα, πολλοί άνθρωποι διατηρούν σχέσεις και εργασία, και ο ΠΟΥ τονίζει ότι μπορούν να ζήσουν μια ουσιαστική και παραγωγική ζωή.
Ίσως το ερώτημα «μπορώ να ξεπεράσω τη διπολική διαταραχή;» χρειάζεται να μετακινηθεί λίγο: «μπορώ να μάθω να αναγνωρίζω τον δικό μου ρυθμό, πριν με παρασύρει;»
Στη θεραπευτική σχέση, η αλλαγή σπάνια έρχεται ως μεγάλη αποκάλυψη. Συχνά, εμφανίζεται ως μια μικρή παρατήρηση, όπως «την προηγούμενη φορά άρχισα να κοιμάμαι λιγότερο, μετά γέμισα το μυαλό μου με σχέδια και μόνο αργότερα κατάλαβα τι συνέβαινε». Εκεί υπάρχει μια νέα αίσθηση συνέχειας: ο άνθρωπος μαθαίνει να παρατηρεί τις δικές του εσωτερικές αλλαγές, χωρίς να ταυτίζεται ολοκληρωτικά μαζί τους.
Η διπολική διαταραχή μπορεί να γίνει μέρος της ιστορίας ενός ανθρώπου, χωρίς να γίνει ολόκληρη η ταυτότητά του. Η θεραπεία βοηθά να ξαναβρεί ο άνθρωπος τον δικό του ρυθμό, ώστε οι διακυμάνσεις που θα έρθουν να μην τον βρίσκουν απροετοίμαστο.
Πότε αξίζει να ζητηθεί βοήθεια
Όταν ο ύπνος μειώνεται αισθητά χωρίς κόπωση, όταν οι αποφάσεις γίνονται επικίνδυνες ή όταν η κατάθλιψη βαραίνει, αξίζει να μιλήσει κανείς με ψυχίατρο ή άλλον επαγγελματία ψυχικής υγείας, ακόμη κι αν η αλλαγή, αρχικά, δεν ανησυχεί. Η σοβαρή μανία, η ψύχωση, η έντονη αποδιοργάνωση και οι σκέψεις αυτοκτονίας χρειάζονται άμεση αξιολόγηση. Όταν η ανησυχία αφορά κάποιον δικό μας, βοηθά περισσότερο να περιγράψουμε όσα παρατηρούμε, όπως λιγότερο ύπνο ή ασυνήθιστες αποφάσεις, παρά να του αποδώσουμε διάγνωση.
Σε επείγουσα ανάγκη, ο ευρωπαϊκός αριθμός έκτακτης ανάγκης 112 λειτουργεί όλο το 24ωρο. Η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018 απευθύνεται σε όποιον σκέφτεται να βλάψει τον εαυτό του ή ανησυχεί για κάποιον άλλον, ενώ η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 λειτουργεί δωρεάν και ανώνυμα, επίσης όλο το 24ωρο.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια είναι τα συμπτώματα ενός μανιακού επεισοδίου;
Μπορεί να περιλαμβάνουν αυξημένη ή ευερέθιστη διάθεση, αυξημένη ενέργεια, μειωμένη ανάγκη για ύπνο, γρήγορη ομιλία, σκέψη που πηδά από ιδέα σε ιδέα, διάσπαση προσοχής, αυξημένη αυτοπεποίθηση και παρορμητικές συμπεριφορές, όπως υπερβολικές δαπάνες ή ριψοκίνδυνη οδήγηση.
Τι είναι η υπομανία και πώς διαφέρει από τη μανία;
Η υπομανία έχει παρόμοια συμπτώματα με τη μανία, αλλά είναι ηπιότερη, διαρκεί τουλάχιστον τέσσερις ημέρες και δεν απαιτεί νοσηλεία. Δεν συνοδεύεται από ψύχωση. Αν υπάρχουν ψυχωσικά συμπτώματα, το επεισόδιο ορίζεται ως μανιακό.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ διπολικής διαταραχής τύπου Ι και τύπου ΙΙ;
Ο τύπος Ι προϋποθέτει τουλάχιστον ένα μανιακό επεισόδιο. Ο τύπος ΙΙ προϋποθέτει υπομανιακό και μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο, χωρίς ιστορικό μανίας.
Πόσο διαρκεί ένα επεισόδιο μανίας, υπομανίας ή κατάθλιψης;
Σύμφωνα με το DSM-5-TR, η μανία διαρκεί τουλάχιστον μία εβδομάδα (ή λιγότερο, αν απαιτηθεί νοσηλεία), η υπομανία τουλάχιστον τέσσερις συνεχόμενες ημέρες και το μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο τουλάχιστον δύο εβδομάδες. Η πραγματική διάρκεια διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πώς αντιμετωπίζεται η διπολική διαταραχή;
Η θεραπεία εξατομικεύεται και μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ψυχοθεραπεία, ψυχοεκπαίδευση και άλλες ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις. Η μακροχρόνια φροντίδα στοχεύει στην αντιμετώπιση των επεισοδίων και στη μείωση του κινδύνου υποτροπών.
Μπορεί κάποιος με διπολική διαταραχή να ζήσει μια σταθερή ζωή;
Ναι. Η διαταραχή έχει συχνά μακροχρόνια πορεία, αλλά η κατάλληλη θεραπεία και η συνεπής φροντίδα βοηθούν σημαντικά τη σταθερότητα και την ποιότητα ζωής.
Σημείωση
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη αξιολόγηση ή θεραπεία από ψυχίατρο ή άλλον κατάλληλα εκπαιδευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας
Σάββας Ν. Σαλπιστής, M.Sc. Ph.D.
Κλινικός Ψυχολόγος Πανεπιστημίου Στοκχόλμης ενηλίκων και παίδων. Διπλωματούχος Ψυχοθεραπευτής Βασιλικού Ιατροχειρουργικού Ινστιτούτου Karolinska Στοκχόλμης.Κάθε δυσκολία κρύβει μέσα της την προοπτική μιας νέας αρχής. Αν νιώθετε ότι οι σκέψεις σας σας βαραίνουν, είμαι εδώ για να τις μοιραστούμε και να βρούμε μαζί τη δική σας εσωτερική ισορροπία.
Πνευματικά Δικαιώματα: Το περιεχόμενο της ιστοσελίδας www.i-psyxologos.gr αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του Σάββα Σαλπιστή. Η αναδημοσίευση επιτρέπεται αποκλειστικά με την παράθεση ενεργού συνδέσμου (active link) στην πηγή.